Giải bài 2 vật lí 11: Thuyết êlectron. Định luật bảo toàn điện tích

Trong SGK hóa học lớp 10, chúng ta đã tìm hiểu về cấu tạo của nguyên tử. Nhìn từ góc độ vật lí nguyên tử có đặc điểm gì khác không? Ở bài học này, ConKec sẽ giới thiệu cho bạn đọc về thuyết êlectron, định luật bảo toàn điện tích. Hi vọng bài học này sẽ giúp các bạn nắm chắc nội dung bài học và có thể vận dụng vào giải bài tập.

A. Lý thuyết

I. Thuyết êlectron

1. Cấu tạo nguyên tử

Cấu tạo nguyên tử:

  • Hạt nhân: mang điện tích dương, nằm ở trung tâm. Hạt nhân bao gồm:
    • proton: mang điện tích dương, điện tích của proton là: $q_{p} = 1,6.10^{-19}$ (C), khối lượng $m_{p} = 1,67.10^{-27}$ (kg).
    • notron: không mang điện, khối lượng $m_{n} \approx  m_{p}$.
    • Electron: mang điện tích âm chuyển động hỗn độn xung quanh hạt nhân. Điện tích của electron: $q_{e} = - 1,6.10^{-19}$ (C), khối lượng $m_{e} = 9,1.10^{-31}$ (kg).

    Bài 2: Thuyết êlectron. Định luật bảo toàn điện tích

    Bình thường, các nguyên tử trung hòa về điện do số electron quay xung quanh hạt nhân bằng số proton.

    Điện tích nguyên tố (âm hoặc dương): là điện tích nhỏ nhất mà ta có được, chính là điện tích của electron hoặc proton. Trên thực tế, điện tích nhỏ nhất mà ta có được không phải là electron hay proton nhưng do chương trình Vật lí phổ thông chỉ xét đến proton, electron nên ta coi đó là điện tích nguyên tố.

    2. Thuyết electron

    Thuyết electron là thuyết dựa vào sự cư trú và di chuyển của các electron để giải thích các hiện tượng điện và các tính chất điện của các vật.

    Nội dung

    • Êlectron có thể rời khỏi nguyên tử để di chuyển tử nơi này sang nơi khác. Nguyên tử bị mất electron sẽ trở thành một hạt mang điện dương gọi là ion dương.

    • Một nguyên tử trung hòa có thể nhận thêm một electron để tạo thành một hạt mang điện âm gọi là ion âm.

    • Một vật nhiễm điện âm khi số electron mà nó chứa lớn hơn số điện tích nguyên tố dương (proton). Nếu số electron ít hơn số proton thì vật nhiễm điện dương.

    Sự cư trú và di chuyển của các electron tạo nên các hiện tượng về điện và tính chất điện muôn màu muôn vẻ của tự nhiên.

    3. Vật (chất) dẫn điện, vật (chất) cách điện

    Điện tích tự do: là điện tích có thể di chuyển từ điểm này đến điểm khác trong phạm vi thể tích của vật dẫn.

    Vật dẫn điện: là vật có chứa nhiều điện tích tự do

    Vật cách điện: là vật không chứa hoặc chứa rất ít điện tích tự do.

    4. Sự nhiễm điện

    Nhiễm điện do tiếp xúc: xảy ra khi cho một vật chưa nhiễm điện tiếp xúc với một vật bị nhiễm điện thì nó sẽ bị nhiễm điện.

    Nhiễm điện do hưởng ứng: xảy ra khi đưa một đầu quả cầu A nhiễm điện dương lại gần đầu M của một thanh kim loại MN trung hòa về điện ta thấy đầu M nhiễm điện âm còn đầu N nhiễm điện dương. Nếu đưa quả cầu A ra xa thì thanh MN lại trung hòa về điện.

    Bài 2: Thuyết êlectron. Định luật bảo toàn điện tích

    II. Định luật bảo toàn điện tích

    Hệ cô lập: hệ không có trao đổi điện tích với các vật ngoài hệ.

    Nội dung định luật: Trong một hệ vật cô lập về điện, tổng đại số của các điện tích là không đổi.

     

     

     

     

    B. Bài tập & Lời giải

    Câu 1: SGK trang 14:

    Trình bày nội dung thuyết êlectron.

    Xem lời giải

    Câu 2: SGK trang 14:

    Giải thích hiện tượng nhiễm điện âm của một quả cầu kim loại do tiếp xúc bằng thuyết electron.

    Xem lời giải

    Câu 3: SGK trang 14:

    Trình bày hiện tượng nhiễm điện do hưởng ứng và giải thích nó bằng thuyết electron.

    Xem lời giải

    Câu 4: SGK trang 14:

    Phát biểu định luật bảo toàn điện tích và vận dụng để giải thích hiện tượng xảy ra khi chi một quả cầu tích điện dương tiếp xúc với một quả cầu tích điện âm.

    Xem lời giải

    Câu 5: SGK trang 14:

    Chọn câu đúng.

    Đưa quả cầu tích điện Q lại gần quả cầu M nhỏ, nhẹ, bằng bấc, treo ở đầu một sợi chỉ thẳng đứng. Quả cầu bấc M bị hút dính vào quả cầu Q. Sau đó thì

    A. M tiếp tục bị hút dính vào Q.

    B. M rời Q và vẫn bị hút lệch về phía Q.

    C. M rời Q về vị trí thẳng đứng.

    D. M bị đẩy lệch về phía bên kia.

    Xem lời giải

    Câu 6: SGK trang 14:

    Đưa gần một quả cầu Q điện tích dương lại gần đầu M của một khối trụ kim loại MN (Hình 2.4).

    Tại M và N sẽ xuất hiện các điện tích trái dấu. Hiện tượng gì sẽ xảy ra nếu chạm tay vào điểm I, trung điểm của MN?

    A. Điện tích ở M và N không thay đổi.

    B. Điện tích ở M và N mất hết.

    C. Điện tích ở M còn, ở N mất.

    D. Điện tích ở M mất, ở N còn.

    Hướng dẫn giải câu 6 bài 2: Thuyết electron. Định luật bảo toàn điện tích

    Xem lời giải

    Câu 7: SGK trang 14:

    Hãy giải thích hiện tượng bụi bám chặt vào các cánh quạt trần, mặc dù cánh quạt thường xuyên quay rất nhanh.

    Xem lời giải

    Xem thêm các bài Vật lí 11, hay khác:

    Để học tốt Vật lí 11, loạt bài giải bài tập Vật lí 11 đầy đủ kiến thức, lý thuyết và bài tập được biên soạn bám sát theo nội dung sách giáo khoa Lớp 11.

    CHƯƠNG 1: ĐIỆN TÍCH. ĐIỆN TRƯỜNG

    CHƯƠNG 2: DÒNG ĐIỆN KHÔNG ĐỔI

    CHƯƠNG 3: DÒNG ĐIỆN TRONG CÁC MÔI TRƯỜNG

    Lớp 11 | Để học tốt Lớp 11 | Giải bài tập Lớp 11

    Giải bài tập SGK, SBT, VBT và Trắc nghiệm các môn học Lớp 11, dưới đây là mục lục các bài giải bài tập sách giáo khoa và Đề thi chi tiết với câu hỏi bài tập, đề kiểm tra 15 phút, 45 phút (1 tiết), đề thi học kì 1 và 2 (đề kiểm tra học kì 1 và 2) các môn trong chương trình Lớp 11 giúp bạn học tốt hơn.